Controle­verklaring van de onafhankelijke accountant

Controle­verklaring van de onafhankelijke accountant

Aan: de Algemene Vergadering en de Raad van Commissarissen van SNS Bank N.V.

Verklaring over de jaarrekening

Oordeel

Naar ons oordeel:

  • geeft de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van SNS Bank N.V. (‘de vennootschap’ of ‘SNS Bank’) op 31 december 2015 en van het resultaat en de kasstromen over 2015, in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie (EU-IFRS) en met Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW);

  • geeft de enkelvoudige jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van SNS Bank op 31 december 2015 en van het resultaat over 2015 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

Wat we gecontroleerd hebben

Wij hebben de jaarrekening 2015 van SNS Bank te Utrecht gecontroleerd. De jaarrekening omvat de geconsolideerde en de enkelvoudige jaarrekening.

De geconsolideerde jaarrekening bestaat uit:

  1. de geconsolideerde balans per 31 december 2015;

  2. de volgende geconsolideerde overzichten over 2015: de winst-en-verliesrekening, het totaalresultaat, het overzicht mutaties eigen vermogen, het kasstroomoverzicht en de toelichting met een overzicht van de belangrijke grondslagen voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen.

De enkelvoudige jaarrekening bestaat uit:

  1. de enkelvoudige balans per 31 december 2015;

  2. de enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2015; en

  3. de toelichting met een overzicht van de belangrijke grondslagen voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen.

De basis voor ons oordeel

Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

Wij zijn onafhankelijk van SNS Bank zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Controleaanpak

Samenvatting

Materialiteit

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op EUR 30 miljoen. Voor de bepaling van de materialiteit wordt uitgegaan van de totale baten van SNS Bank (2,7%). Wij beschouwen totale baten als de meest geschikte benchmark, omdat deze het beste aansluit bij de belangrijkste bedrijfsactiviteiten van SNS Bank en de daarmee samenhangende risico’s op onjuistheden in de jaarrekening: kredietverlening en het aanbieden van betaal- en spaarproducten. Daarnaast wordt deze benchmark minder beïnvloed door eenmalige of volatiele posten, zoals bij de ook veel toegepaste benchmark winst voor belasting het geval is. We hebben daarnaast deze materialiteit getoetst aan de benchmark eigen vermogen. SNS Bank acteert in een gereguleerde markt waarbij het niveau van het eigen vermogen moet voldoen aan minimale kapitaalseisen. Gerelateerd aan het eigen vermogen van SNS Bank bedraagt de materialiteit 0,9% van de benchmark eigen vermogen. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn.

Wij hebben met de Audit Commissie van de Raad van Commissarissen afgesproken dat wij aan hen tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de EUR 1,5 miljoen rapporteren, alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

Reikwijdte van de groepscontrole

SNS Bank staat aan het hoofd van een groep van juridische entiteiten en operationele eenheden. De financiële informatie van deze groep is opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van SNS Bank. De groepscontrole heeft zich met name gericht op de juridische entiteiten en operationele eenheden die materieel zijn in het kader van de geconsolideerde jaarrekening, bestaande uit: SNS Bank N.V., ASN Bank N.V., RegioBank N.V., SNS Financial Markets en de servicecentra Betalen en Sparen, Hypotheken, Zakelijk Beheer en Beleggen (‘de groepsonderdelen’).

De uitgevoerde controlewerkzaamheden voor bovengenoemde groepsonderdelen worden uitgevoerd door één controleteam. Ter verkrijging van voldoende en geschikte controle-informatie inzake de financiële informatie van de groep hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden voor de groepsonderdelen. Bepalend hierbij zijn de omvang en/of het risicoprofiel van de groepsonderdelen of de activiteiten. Op basis hiervan hebben wij de bovengenoemde groepsonderdelen geselecteerd waarbij een volledige controle van de financiële informatie, zoals opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van SNS Bank, noodzakelijk was. Hierbij hebben we ook beoordeeld welke werkzaamheden verricht dienen te worden ten aanzien van entiteiten en/of jaarrekeningposten die op grond van de materialiteit niet worden onderworpen aan een volledige controle. Deze werkzaamheden bestaan bijvoorbeeld uit cijferanalyses en het verrichten van controlewerkzaamheden ten aanzien van specifieke jaarrekeningposten die naar onze professionele oordeelsvorming een verhoogd inherent risico op een materiële fout in zich bergen.

Door bovengenoemde werkzaamheden uitgevoerd bij de groepsonderdelen, gecombineerd met aanvullende werkzaamheden voor entiteiten en/of jaarrekeningposten die niet zijn onderworpen aan een volledige controle, hebben wij voldoende en geschikte controle-informatie met betrekking tot de financiële informatie van de groep verkregen om een oordeel te geven over de jaarrekening.

De kernpunten van onze controle

In de kernpunten van onze controle beschrijven wij zaken die naar ons professionele oordeel het meest belangrijk waren tijdens onze controle van de jaarrekening. De kernpunten van onze controle hebben wij met de Directie en de Audit Commissie van de Raad van Commissarissen gecommuniceerd, maar vormen geen volledige weergave van alles wat is besproken.

Wij hebben onze controlewerkzaamheden met betrekking tot deze kernpunten bepaald in het kader van de jaarrekeningcontrole als geheel. Onze bevindingen ten aanzien van de individuele kernpunten moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen over deze kernpunten.

Afronding van ontvlechting uit SNS REAAL N.V.

Beschrijving

Op 30 september 2015 heeft SNS REAAL N.V. (inmiddels genaamd SRH N.V. ("SRH")) haar 100%-deelneming SNS Bank overgedragen aan Stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen ("NLFI"). Na de eerdere ontvlechting van de verzekeringsactiviteiten (VIVAT N.V.) uit SRH op 26 juli 2015, is SNS Bank hiermee nu volledig zelfstandig geworden ten opzichte van SRH. In de periode voor 30 september 2015 heeft SNS Bank gewerkt aan de laatste stappen van de organisatorische en financiële ontvlechting uit SRH en VIVAT. Voor nadere informatie, zie noot 3, 8, 23 en 24 van de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening en paragraaf 7.5 van het jaarverslag.

De volgende ontwikkelingen zijn van invloed geweest op onze controle van de jaarrekening van SNS Bank en worden daarom aangemerkt als kernpunt van de controle:

  • Doordat de voorbereidingen voor de organisatorische veranderingen in 2014 zijn begonnen, was de impact ook het grootst in 2014. De afronding van de transitie heeft echter ook in 2015 impact gehad op de interne beheersomgeving van SNS Bank. Dit is onder meer het gevolg van wijzigingen in de samenstelling van de Directie en de Raad van Commissarissen, een andere relatie met de aandeelhouder en de overgang van de laatste resterende groepsfuncties, waaronder Group Internal Audit, van SRH naar SNS Bank. Daarnaast heeft SNS Bank de implementatie voortgezet van een integraal raamwerk voor de interne beheersing (‘Integrated Control Framework’). Deze veranderingen hebben impact gehad op beheersmaatregelen op entiteitsniveau en daarmee op de beheersomgeving.

  • Vanwege de ontvlechting uit SRH is een aantal eenmalige transacties met (voormalige) verbonden partijen noodzakelijk geweest, bijvoorbeeld in verband met de afwikkeling van intercompany-posities en de ontbinding van de fiscale eenheid. Gezien het incidentele karakter van deze transacties, zijn wij van mening dat er een verhoogd risico is van materiële afwijkingen of inadequate toelichting in de jaarrekening.

Onze reactie

In onze controleaanpak onderscheiden wij twee hoofdcomponenten:

  • We hebben, voor zover relevant voor de controle van de jaarrekening, de impact van de ontvlechting van SNS Bank op de interne beheersomgeving beoordeeld door middel van gesprekken met het verantwoordelijke senior management, inzage in de onderliggende documentatie en toetsing van de beheersmaatregelen op entiteitsniveau. We hebben onderzocht in hoeverre de veranderingen in de verantwoordelijkheden van de individuele leden van de Directie een negatief effect zouden kunnen hebben op de kwaliteit van de interne beheersing inzake de financiële verslaggeving. Op basis van onze werkzaamheden zijn ten aanzien van de interne beheersomgeving geen bevindingen naar voren gekomen die aanleiding geven tot een wijziging van onze beoogde controleaanpak.

  • We hebben specifieke controlewerkzaamheden uitgevoerd omtrent de juiste verwerking en toelichting van de afwikkeling van alle significante financiële relaties tussen SNS Bank, SRH en VIVAT in 2015, alsmede de adequate toelichting van de resterende financiële relaties per 31 december 2015. Zo hebben we de inning of volwaardigheid van vorderingen op VIVAT en SRH vastgesteld door de financiële positie van de wederpartij te beoordelen en/of de ontvangst van de bedragen te controleren. Ook hebben we gecontroleerd of de gevolgen van de verbreking van de fiscale eenheid met SRH adequaat zijn verantwoord. In het kader daarvan hebben we gecontroleerd of een transactie gericht op de versnelde realisatie van de actieve belastinglatentie van SNS Bank uit hoofde van voorwaartse verliescompensatie, die anders zouden zijn verdampt, juist is verantwoord. Hiertoe hebben we onder meer inlichtingen ingewonnen bij het hoofd van de fiscale afdeling van de bank en de onderliggende documentatie doorgenomen, waaronder de correspondentie met de Belastingdienst.

Ook hebben we informatie vergaard bij leden van de Directie en de Raad van Commissarissen en gesprekken met hen gevoerd. Daarnaast hebben we de toelichtingen in de jaarrekening aangesloten op de onderliggende gegevens.

Onze observatie

We concluderen dat de transacties in verband met de afronding van de ontvlechting juist zijn verwerkt en toegelicht in de geconsolideerde jaarrekening (zie noot 3, 8, 23 en 24). Ook hebben wij vastgesteld dat de bovengenoemde realisatie van de actieve belastinglatentie uit hoofde van voorwaartse verliescompensatie overeenkomstig de toepasselijke verslaggevingsgrondslagen is verwerkt en adequaat is toegelicht.

Schattingsonzekerheden bij de waardering van de hypotheekportefeuille

Beschrijving

SNS Bank heeft per 31 december 2015 een particuliere hypotheekportefeuille van EUR 45,0 miljard. Zoals toegelicht in de gehanteerde grondslagen, wordt het merendeel van deze hypotheken (EUR 43,0 miljard) gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs verminderd met een voorziening voor oninbaarheid (EUR 257 miljoen). Deze voorziening wordt opgenomen als er per balansdatum objectieve aanwijzingen bestaan, bijvoorbeeld in de vorm van betalingsachterstanden, dat niet alle contractueel overeengekomen kasstromen zullen worden geïnd. Voor een volledige beschrijving van de toegepaste grondslagen voor waardering en resultaatbepaling wordt verwezen naar de grondslagen zoals opgenomen in de jaarrekening.

Het niet tijdig onderkennen van objectieve aanwijzingen voor het risico van oninbaarheid en/of fouten in de schatting van verwachte kasstromen uit posten waarbij een bijzondere waardevermindering is vastgesteld, kan leiden tot een onjuiste waardering van de hypotheekportefeuille in de jaarrekening.

Gezien de relatief grote omvang van de hypotheekportefeuille van SNS Bank (72% van de totale activa), wordt de waardering van de hypotheekportefeuille aangemerkt als een kernpunt in de controle.

Onze reactie

Onze controleaanpak bestaat zowel uit het toetsen van de werking van de interne beheersingsmaatregelen rondom de totstandkoming van de voorziening voor oninbaarheid als gegevensgerichte controlewerkzaamheden.

Bij de toetsing van de interne beheersingsmaatregelen hebben we ons vooral gericht op de verstrekking van de hypothecaire leningen, de juiste registratie in de backofficesystemen van de vaste gegevens van de leningen en het onderpand, en de procedures voor het identificeren en beheren van betalingsachterstanden. In onze controle hebben we ons ook gericht op het proces rond de interne validatie van de modellen die dienen om de voorzieningen voor oninbaarheid te bepalen, alsmede de periodieke evaluatie van de in deze modellen gehanteerde parameters.

Daarnaast hebben we gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Zo hebben we onafhankelijk de adequaatheid van de modellen voor de bepaling van de voorzieningen getoetst. Hiertoe hebben we onder meer onze eigen kredietrisicomanagement specialisten ingezet. We hebben op basis van de documentatie van de modellen gecontroleerd of de modellen adequaat zijn ontwikkeld. Daarbij hebben we in het bijzonder aandacht besteed aan de methodiek van SNS Bank voor de bepaling van voorzieningen voor oninbaarheid van leningen die meer dan twaalf maanden achterstallig zijn, omdat uit historische gegevens blijkt dat voor deze leningen de herstelkans laag is. Ook hebben we de juistheid getoetst van de in het model gehanteerde gegevens per 31 december 2015, door deze gegevens aan te sluiten op de onderliggende backofficesystemen. Tot slot hebben we ter controle van de uitkomsten van het model een aantal alternatieve analyses uitgevoerd waarbij de omvang van de voorziening voor oninbaarheid werd vergeleken met ontwikkelingen in de onderliggende hypotheekportefeuille (zoals ontwikkelingen in het aantal achterstandsposten, de duur van de achterstanden en loan-to-value), waaronder ook de stijgende (vervroegde) aflossingen door klanten.

Onze observatie

We hebben vastgesteld dat de waardering van de hypotheekportefeuille per 31 december 2015 enigszins voorzichtig is.

In dit verband merken we op dat, zoals beschreven in paragraaf 6.5.2 van het jaarverslag, SNS Bank in 2015 haar inspanningen heeft voortgezet om de datakwaliteit en het proces voor de bepaling van de voorzieningen robuuster te maken en ook haar inspanning heeft voortgezet om de gehanteerde voorzieningenmodellen verder te verfijnen.

Juiste toelichting van informatie met betrekking tot kapitaal en overige prudentiële ratio’s

Beschrijving

De afgelopen jaren is er een aanzienlijke toename geweest van de prudentiële regelgeving (waaronder vereisten inzake de solvabiliteit, liquiditeit en financieringsstructuur van de bank) en de omvang en complexiteit van de rapportage hierover. Deze regelgeving (en gerelateerde ratio’s) omvat bijvoorbeeld de Capital Requirements Regulation en Capital Requirements Directive IV (CCR/CRD-IV) die tevens de Leverage Ratio, Liquidity Coverage Ratio (LCR), Net Stable Funding Ratio (NSFR) en Minimum Requirement for Eligible Liabilities (MREL) bevatten. In deze context merken wij op dat banken op grond van de prudentiële rapportagevereisten steeds gedetailleerdere informatie, soms gebaseerd op nieuwe definities, in hun periodieke rapportages aan de prudentiële toezichthouders moeten verstrekken. Dit vereist dat banken robuuste rapportageprocessen implementeren en ervoor zorgen dat de kwaliteit van de gegevens steeds van hoog niveau is.

In hoofdstuk 6 van het jaarverslag heeft SNS Bank informatie opgenomen met betrekking tot een aantal ratio’s gerelateerd aan de hierboven genoemde prudentiële regelgeving. De informatie opgenomen in hoofdstuk 6 van het jaarverslag is onderdeel van de verplichte toelichtingen op grond van IFRS 7 en IAS 1 en is daarmee onderdeel van onze controlewerkzaamheden.

Gegeven het belang van deze ratio’s en de hiermee gepaard gaande complexiteit, hebben wij de juiste toepassing van de toepasselijke prudentiële regelgeving bij de berekening van deze ratio’s, zoals opgenomen in hoofdstuk 6 van het jaarverslag, aangemerkt als een kernpunt in onze controle.

Onze reactie

Bij onze controle van de in hoofdstuk 6 van het jaarverslag gepresenteerde prudentiële gegevens hebben we een gecombineerde aanpak gehanteerd bestaande uit systeem- en gegevensgerichte controlewerkzaamheden.

Onze werkzaamheden in verband met de toetsing van beheersmaatregelen betroffen voornamelijk beheersmaatregelen ter borging van de juistheid van de in de backofficesystemen van SNS Bank opgenomen vaste gegevens van de diverse producten op de balans van de bank. Deze beheersmaatregelen omvatten functiescheiding tussen front- en backoffice, systeemautorisaties en toepassing van het vierogenprincipe bij aanpassingen in vaste gegevens.

De juistheid en de volledigheid van de onderliggende brondata die is gehanteerd voor de berekening van het prudentiële kapitaal en andere ratio's vormen een belangrijke voorwaarde voor de juiste toepassing van de prudentiële regelgeving. Daarnaast hebben we een beoordeling op hoofdlijnen uitgevoerd van de opzet van de organisatie van de afdeling Regulatory Reporting en hebben we gebruikgemaakt van de aanwezige beheersmaatregelen rondom de aansluiting tussen de uitzettingen in het grootboek en de uitzettingen zoals opgenomen in de berekening van het prudentiële kapitaal en andere prudentiële ratio's. Op basis van onze werkzaamheden hebben we geobserveerd dat SNS Bank momenteel diverse maatregelen implementeert om haar processen voor de prudentiële rapportage robuuster te maken en de datakwaliteit te verbeteren. Ondanks dat er in 2015 grote vooruitgang is geboekt, is er meer tijd nodig om deze verbeteringen volledig te implementeren en het management moet de robuustheid ervan nog toetsen. We hebben hier rekening mee gehouden bij het bepalen van onze gegevensgerichte controlewerkzaamheden.

In het kader van onze gegevensgerichte controlewerkzaamheden hebben we op basis van deelwaarnemingen vastgesteld dat:

  • de gegevens die zijn gehanteerd bij de berekening van het prudentiële kapitaal en andere ratio's aansluiten op de onderliggende bronsystemen of documentatie;

  • SNS Bank bij de berekening van de risicogewogen activa (‘Risk Weighted Assets’), het prudentiële kapitaal en andere prudentiële ratio's op juiste wijze de van toepassing zijnde prudentiële vereisten (waaronder CRD-IV en CRR) heeft toegepast. Daarnaast hebben we vastgesteld of SNS Bank het door de toezichthouder beoordeelde model heeft gehanteerd voor de berekening van de risico-gewogen activa van de hypotheekportefeuille waarop de Internal Ratings Based Approach (IRB) van toepassing is.

Onze deelwaarneming is zodanig gekozen dat alle typen producten van SNS Bank – en de specifiek daaraan gerelateerde kenmerken – die van materieel belang zijn voor de gerapporteerde ratio’s vertegenwoordigd waren. We hebben bij het bepalen van de aard en omvang van onze werkzaamheden rekening gehouden met hoe het huidige niveau van de toepasselijke ratio's (Core Tier 1 ratio, MREL, NSFR en LCR) zich verhoudt tot de minimumvereisten.

Daarnaast hebben we in het kader van onze controle de schriftelijke correspondentie tussen SNS Bank en haar toezichthouders ingezien en geëvalueerd en met leden van het management gesproken over de aard van de informele communicatie. Dit om te bepalen of bevindingen van de toezichthouder aanleiding geven voor aanpassing van onze controleaanpak.

In alle stadia van onze werkzaamheden hebben we veelvuldig gebruikgemaakt van onze eigen specialisten op het gebied van prudentiële rapportage.

Onze observatie

Op basis van onze werkzaamheden concluderen wij dat hoofdstuk 6 van het jaarverslag, in de context van de jaarrekening als geheel, een adequate toelichting geeft van de prudentiële informatie als onderdeel van de risico- en kapitaaltoelichting zoals vereist op basis van IFRS 7 en IAS 1.  

Verantwoordelijkheden van de Directie en de Raad van Commissarissen van SNS Bank voor de jaarrekening

De Directie van SNS Bank is verantwoordelijk voor het opmaken en het getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met EU-IFRS en met Titel 9 Boek 2 BW en voor het opstellen van jaarverslag in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is de Directie verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die de Directie noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van jaarrekening moet de Directie afwegen of de onderneming in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemde verslaggevingsstelsels moet de Directie de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij de Directie het voornemen heeft om de vennootschap te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. De Directie moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in jaarrekening.

De Raad van Commissarissen is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening

Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraude ontdekken. Voor een nadere beschrijving van onze verantwoordelijkheid ten aanzien van een controle van de jaarrekening verwijzen wij naar de website van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). www.nba.nl/standaardteksten-controleverklaring.

SLUITENDOWNLOAD SELECTIE

Stel uw jaarverslag zelf samen

SELECTIE (0)